Kulendzaba
- Lokuhlanganiswa yilencenye
- Khokha ngelilanga lekukhokha, hhayi ngekutsi ngubani loshayela kakhulu
- Sicelo sekushintja imininingwane yelibhange: shayela inombolo lesevele unayo
- Ibhalansi lesengakakhokhelwa tinyanga letilishumi nambili ngemuva kwenyanga lelandzela kuniketwa
- Kuvumelanisa sitatimende saloyo nalowo mniketi njalo ngenyanga
- Baniketi labangaphandle kweMbuso: tibopho letimbili letingawela enkampanini yakho
- Umbono we-Origami
- Umsebenti waleliviki: tinyanga letintsatfu tekukhokha
- Encenyeni lelandzelako
- Imitfombo
Encenyeni yesihlanu i-invoyisi yemniketi yaphelela, yavumelaniswa ne-oda yayo yekutsenga nelirekhodi lekwemukela, futsi yagcinwa ngelifayela layo lekucala. Kusele siteshi sinye, lesi lapho imali iphuma khona ngempela: kukhokha. Nangabe kukhokha kute lishejuli, lucingo ngulolunquma kulandzelana. Umniketi likhonkhrithi lelivele lixutjwe loshayela njalo ekuseni ukhokhelwa kucala, umsebenti welikhontrakthi lencane loceda ngesikhatsi futsi angakaphikelela uyalindza, kantsi inkampani lelungisa emalifthi esakhiweni lesidze sekuhlala iva ekupheleni kwenyanga kutsi kute loke wacela kutsi i-invoyisi yayo levumelanisiwe ikhokhelwe.
Lokuhlanganiswa yilencenye
Lencenye ihlanganisa tintfo letine: kutsi ukhokha njani ema-invoyisi lavumelanisiwe ngelilanga lekukhokha ngeliqoqo linye lelihleliwe lelivunywa kanye, kutsi ucinisekisa njani nobe nguyiphi sicelo sekushintja imininingwane yelibhange yemniketi, kutsi Imitsetfo Yekusebentisa i-VAT itsini ngebhalansi lesengakakhokhelwa tinyanga letilishumi nambili ngemuva kwenyanga lelandzela kuniketwa, nekutsi uvumelanisa njani sitatimende saloyo nalowo mniketi njalo ngenyanga. Siphetsa ngetibopho letimbili letingawela enkampanini yakho nayitsenga lusito kumniketi longahlali eMbusweni. Sibika loko lokushiwo yimibhalo, kanye netinombolo tetigaba tayo. Imibuto mayelana nesimo lesitsite enkampanini yakho iya kumeluleki wakho wentsela.
Khokha ngelilanga lekukhokha, hhayi ngekutsi ngubani loshayela kakhulu
Yonkhe i-invoyisi inelilanga lekukhokha, futsi kute umuntfu lokufanele alikhumbule. Encenyeni yesitsatfu safaka imibandzela yekukhokha levunyelwene elirekhodini lemniketi futsi satsi idluliselwa kuyo yonkhe i-oda yekutsenga ngekutenteka. Ngako-ke nayifika i-invoyisi futsi iphumelela ekuvumelaniseni, luhlelo lubala lilanga layo lekukhokha kusuka kuleyo mibandzela lefanako: nakulethwa, noma sikhatsi lesibekiwe ngemuva kwelusuku lwe-invoyisi noma lilanga lekwemukela, nobe ngukuphi lokuvunyelwene ngako. Tikhatsi ngekwato tivunyelwana nemniketi ngamunye ngaphansi kwenchubomgomo lebekwa ngumnikati, hhayi ngulesihloko.
Bese kuta luhlu lwekukhokha. Esikhundleni sekukhokha i-invoyisi ngayinye yodvwa nangabe umniketi wayo ayilandzelela, luhlelo lulungisa, ngelilanga lelingaguquki lelikhetfwe ngumnikati, luhlu lunye lwawo onkhe ema-invoyisi lavumelanisiwe lasakhokhwa noma latawufanele kukhokhwa ngaphambi kweluhlu lolulandzelako. Ku-invoyisi ngayinye luhlu lukhombisa umniketi, inombolo ye-invoyisi, i-oda yekutsenga nelirekhodi lekwemukela lokuhlobene nayo, lilanga layo lekukhokha nemali yayo, bese kuba yinani lonkhe licatsaniswa nemali lekhona. Lophetse emandla ekugunyata ku-matrix yekuvuma yencenye yesibili uluvuma kanye, esikhundleni sekuvuma ngakunye ku-invoyisi ngayinye, futsi kutfunyelwa kwemali kwentiwa kusuka kulo ncamashi njengobe luvunyiwe.
- Kute i-invoyisi lengena eluhlwini ngaphambi kwekutsi ivumelaniswe. I-invoyisi lebanjwe ngenca yemehluko webuningi noma wentsengo ihlala ngaphandle kweluhlu kanye nesizatfu sayo, futsi umniketi uva leso sizatfu kubatsengi ngaphambi kwelilanga lekukhokha, hhayi ngemuva kwalo.
- Kukhokha kusenesikhatsi kuboshelwe ku-oda yako yekutsenga. Nangabe imibandzela yemniketi idzinga kukhokha kusenesikhatsi, kubhalwa ngekubhekisa ku-oda yekutsenga lekwakhokhelwa yona, kuze kudonswe emalini lekweletwa nayifika i-invoyisi yekuniketwa. Kukhokha kusenesikhatsi lokungaboshelwanga ku-oda yako yindlela lelula kakhulu yekukhokha imali lefanako kabili.
- Imali lebanjiwe yemakhontrakthi lamancane inembandzela wekuyikhulula. Nangabe sivumelwano selikhontrakthi lelincane sitsi incenye yako konkhe kukhokha ibanjwe kuze kube kunikelwa kwekugcina, luhlelo luletsa imibandzela yekubamba neyekukhulula kusuka kulesivumelwano, kuze imali lebanjiwe ivele eluhlwini nangabe umbandzela wayo wenetisiwe, hhayi nangabe umuntfu ayikhumbula. Sakhuluma ngekutsi imali lebanjiwe ihlalaphi enzuzweni yemphrojekthi ku-kulawula tindleko netinkhokhelo temsebenti lowentiwe.
- Kukhokha lokuphutfumako ngaphandle kweluhlu kungenteka, kodvwa kuyarekhodwa. Kutawuhlala kukhona umniketi lokufanele akhokhelwe lamuhla. Loko kuyenteka, kodvwa ngesizatfu lesibhaliwe nekuvuma kwalophetse emandla, futsi kuvela eluhlwini lolubonwa ngumnikati. Nangabe lolo luhlu lukhula lube lude, lukutjela kutsi luhlu lwekukhokha alwentiwa kanyenti ngalokwenele, noma kutsi imibandzela yekukhokha nalabanye baniketi idzinga kubuyeketwa.
- Akukhokhwa titatimende; kukhokhwa ema-invoyisi. Sitatimende semniketi lithulusi lekuvumelanisa, hhayi lidokhumenti lekukhokha. Lokungena eluhlwini yi-invoyisi levumelanisiwe, ngenombolo yayo, futsi yiko loku lokuvimbela simo sencenye yekucala: i-invoyisi leyakhokhwa kanye kusuka ku-imeyili yayo nalokunye kusuka esitatimendeni.
Luhlu lwekukhokha lwenta lokungetulu kwekulawula. Umniketi i-invoyisi yakhe lephelele futsi levumelanisiwe uyati kutsi utawukhokhelwa nini, ngako tingcingo temalanga onkhe tiyancipha, futsi umphatsi wetimali wati emalanga ngaphambili kutsi kutawuphuma malini nangaliphi lilanga, esikhundleni sekukufundza kamuva esitatimendeni selibhange.
Sicelo sekushintja imininingwane yelibhange: shayela inombolo lesevele unayo
Kufika i-imeyili lephuma kumniketi lohwebe naye iminyaka leminyenti, inesayinesha nelilogo lejwayelekile, itsi i-akhawunti yakhe yelibhange ishintjile. Ifaka i-IBAN lensha futsi icela kutsi kukhokha kwalenyanga kuye lapho. Sicelo singaba seliciniso ngalokuphelele; tinkampani tiyawashintja emabhange. Noma i-imeyili ingavela ebhokisini le-imeyili lemniketi ngekwakhe ngemuva kwekutsi lingenwe ngebudlova, noma ekhelini lelehluke ngenhlamvu yinye kulelo leliciniso, futsi kuto tombili timo ibukeka njengayo yonkhe imilayeto yangaphambilini. Umbalimali loshintja i-IBAN ngekwetsemba leyo imeyili akazange ange anakekeli. Wetsemba umlayeto lokute lobekuwehlukanisa nalemaciniso. Ngako-ke umtsetfo awucabangi kutsi kukhona lotawubona kukhohlisa ngemehlo. Uvimbela lushintjo kutsi ludlule ngendlela yinye kuphela:
- Cinisekisa ngelucingo loshayela wena ngekwakho, enombolweni lesevele iselirekhodini lemniketi, hhayi enombolweni lebhalwe ku-imeyili lecela kushintja, futsi hhayi ngekuphendvula leyo imeyili. Nangabe i-imeyili ingumgunyathi, inombolo yayo netimphendvulo tayo tiyincenye yekukhohlisa.
- Indlela lefanako i-IBAN leyahamba ngayo ngekwekucala. Encenyeni yesitsatfu safuna kutsi i-IBAN ite encwadzini lesemtsetfweni lephuma kumniketi, libito lalophetse i-akhawunti lifanana nelibito lemniketi lelibhalisiwe. Lushintjo ludlula kuleyo mibandzela lefanako, hhayi lembalwa.
- Lofaka lushintjo akusiye loluvumako. Umuntfu munye ubhala sicelo nemadokhumenti aso, lomunye usivuma ngemuva kwekucinisekisa, futsi bobabili babhalwa ngemabito nemalanga.
- Kukhokha kwekucala ku-akhawunti leshintjwe kusandza kuphawulwa eluhlwini, kuze lovuma luhlu akubone ati kutsi i-akhawunti intsha.
- Sativiso ngemuva kwelushintjo siya kumuntfu wekuchumana naye lowatiwako wemniketi, sitsi imininingwane yakhe yelibhange ivuselelwe emarekhodini akho. Nangabe umniketi akazange alucele lushintjo, uyakuva ngaphambi kwekutsi imali iphume.
Ngisho nelucingo loluhamukelako alusibo bufakazi lobanele, ngobe emaphimbo nyalo angalingiswa ngemathulusi latfolakala kalula, njengobe sachaza ku-ema-deepfake nekukhohlisa nge-AI. Lokubalulekile kutsi nguwe loshayelako, enombolweni lobewunayo ngaphambi kwesicelo. Futsi kunembuto lowandzulela konkhe loku: ngubani longashintja inkhundla ye-IBAN elirekhodini lemniketi kwasekucaleni? Nangabe nobe ngubani lovula lifayela lemniketi angakwenta, umtsetfo wencike ekwetsembekeni kuphela. Yiko loko lesakuchaza ku-timvume: ngubani lobona ini. Eluhlelweni, indzima yinye lechaziwe ngiyo leshintja lenkhundla, futsi kushintja ngakunye kurekhodwa nelibito, lilanga, kanye nelinani langaphambi nalangemuva. Umtsetfo uvikela lokungetulu kwemali. Uvikela umbalimali lotsembekile ekutfwaleni yedvwa licala lemlayeto labengenayo indlela yekuwehlukanisa.
Ibhalansi lesengakakhokhelwa tinyanga letilishumi nambili ngemuva kwenyanga lelandzela kuniketwa
Lamanye ema-invoyisi akakhokhelwa ngesikhatsi ngesizatfu lesihle: i-invoyisi yelikhontrakthi lelincane lebanjwe ngenca yekungavumelani ngelizinga lemsebenti, i-invoyisi yekulungisa ehhotela lelindze lirekhodi lekuphela lekute losayinile, i-invoyisi lelindze inothi yesikweleti umniketi layetsembisa kodvwa angakayikhiphi. Ema-invoyisi lanjalo angahlala etincwadzini tinyanga, kantsi i-VAT yawo yekungena seyivele idonswe embikweni wangaphambilini. Lapha Imitsetfo Yekusebentisa i-VAT ihlanganisa kukhokha ngco ne-VAT.
Sigaba 40(10) sitsi umuntfu lokhokha intsela lodonse i-VAT yekungena ekuniketweni lakwemukela, futsi angakakukhokheli ngalokuphelele tinyanga letilishumi nambili ngemuva kwenyanga lelandzela inyanga lekwenteke ngayo kuniketwa, kufanele alungise i-VAT yakhe yekungena lengadonswa ngelinani le-VAT lelibalwe emalini lesengakakhokhelwa ngalelo langa, ngekufaka lokulungisa embikweni wesikhatsi sentsela lesifaka inyanga lapho kuphela khona tinyanga letilishumi nambili. Sigatjana lesifanako sikhipha kuniketwa kwetimphahla ngaphansi kwetivumelwano tekuboleka timali, njengekuchashisa kwetimali, i-murabaha nemalungiselelo ekuchasha kuze kube bunikati, lokwemukelwe kumuntfu lokhokha intsela lonelilayisensi yekwenta leto tento futsi kukhokhelwa ngetitolimende letijwayelekile, inkhapho kutsi sivumelwano sihlala sisebenta, kute kuphikisana enkantolo ngaso, umniketi umemetele yonkhe i-VAT lefanele embikweni wesikhatsi sentsela salokuniketwa, futsi likhasimende linesitifiketi lesibhaliwe semniketi lesikucinisekisako loku.
Bese Sigaba 40(11) sitsi, lapho i-VAT yekungena yalungiswa ngalendlela futsi umuntfu lokhokha intsela akhokha imali kamuva, kudonswa kwe-VAT yekungena kungengetwa ngelinani le-VAT lelibalwe emalini lekhokhiwe, embikweni wesikhatsi sentsela lekwentiwe ngaso kukhokha noma nobe ngusiphi sikhatsi lesilandzelako. Sigaba 40(12) sibeka konkhe loku kulungisa ngaphansi kwemikhawulo yesikhatsi lesemtsetfweni noma emitsetfweni. Ngako-ke, nase sendlulile leso sikhatsi, umbhalo uhlanganisa kudonswa nekukhokha: kuyalungiswa nangabe sikhatsi sendlula kungekho kukhokha, futsi kungaphindze kwengetwe nangabe imali ikhokhiwe, ngekhatsi kwaleyo mikhawulo.
Ekwenteni, loku kudzinga luhlu, hhayi inkhumbulo. Luhlelo lolugcina lilanga lekuniketwa kwayo yonkhe i-invoyisi nalokukhokhelwe yona lungakhombisa ema-invoyisi langakakhokhelwa nalakhokhelwe incenye ahlelwe ngebudzala bawo, futsi luphawule lawo lasondzela ekupheleni kwetinyanga letilishumi nambili, kuze luhlu lufike kumphatsi wetimali nakumeluleki wakhe wentsela ngaphambi kwekutsi umbiko ulungiswe, hhayi ngemuva. Luphawu luyisecwayiso, hhayi sincumo: kutsi umbhalo uyasebenta yini ku-invoyisi letsite, kutsi iwela yini ngaphansi kwalokuhlukanisiwe, nekutsi kulungisa kwentiwa njani, kunkcunywa ngumeluleki wakho wentsela. Luhlu lolufanako luyasita nangaphandle kwe-VAT: i-invoyisi lengakakhokhelwa tinyanga letinyenti ingaba kungavumelani nemniketi lokute lokuchazululile, futsi kukuchazulula kungcono kunekukuyekela kukhule.
Kuvumelanisa sitatimende saloyo nalowo mniketi njalo ngenyanga
Ekupheleni kwenyanga umniketi utfumela sitatimende lesikhombisa ibhalansi lakholelwa kutsi uyamkweleta, kantsi tincwadzi takho tikhombisa lenye ibhalansi yalowo mniketi lofanako. Letinombolo letimbili tingahle tingafanani ekuboneni kwekucala, futsi loko akusho kutsi kukhona lowente liphutsa. Kuvumelanisa sitatimende semniketi kusho kwati sizatfu salo lonkhe liriyali lemehluko, hhayi kuwucisha ngekufaka lokulungisako. Imehluko levamile mine:
- I-invoyisi longazange uyibhale. Umniketi wayitfumela kodvwa ayizange ifike ebhokisini lema-invoyisi, noma yafika futsi ibanjiwe ilindze kwemukelwa noma kuvumelaniswa. Umbuto utsi: yafika yini nhlobo? Futsi nangabe yafika, kungani ingakabhalwa?
- Kukhokha lokusesendleleni. Kwaphuma ngelilanga lekugcina lenyanga, ngako kuvela etincwadzini takho kodvwa kungakaveli esitatimendeni semniketi. Lona ngumehluko wesikhatsi lotisombululako ngenyanga lelandzelako, futsi udzinga kubhalwa kuphela kanye nelilanga lawo.
- Inothi yesikweleti lengakaze ifike. Umniketi wemukela kubuyiselwa kwetimphahla noma wavuma kwehlisa intsengo futsi wakususa kubhalansi yakhe, kodvwa inothi ngekwayo ayizange ifike kuwe, noma lokuphambene nalokho: inothi layetsembisa angakayikhiphi. Nobe kunjani, ucela inothi leboshelwe ku-invoyisi, njengobe kuchaziwe encenyeni yesihlanu.
- I-invoyisi lebhalwe kabili, ngakuwe noma ngakumniketi. Ngakuwe, lesi simo kuhlola kwekuphindvwa lokusivimbako nakufakwa, futsi kuvumelanisa kuyasibamba nangabe lesinye sedlula.
Umehluko ngamunye unikwa simo, umnikati nelilanga: umehluko wesikhatsi lolandzelelwa ngenyanga lelandzelako, liphutsa ngakuwe lelilungisiwe, noma liphutsa ngakumniketi lomcela kutsi alilungise. Kuvumelanisa kucala ngebhalansi yekuvula levunyelwene, ngobe umehluko lomdzala longazange uchazululwe uyaxubana nayo yonkhe imehluko lemisha lelandzelako. Awudzingi kuvumelanisa wonkhe umniketi njalo ngenyanga kusukela ngelilanga lekucala. Cala ngebaniketi lotsenga kubo kakhulu, noma labo lemehluko iphindvelela kubo, bese ushiya kulandzelana kwekubaluleka kulokunqunywa ngumnikati.
Loku kutingela lokukhatsatako nangabe ema-oda ekutsenga ahlala kuspredishithi, ema-invoyisi ku-imeyili kantsi kukhokha kusesitatimendeni selibhange. Nangabe luhlelo lugcine kusukela ekucaleni i-oda yekutsenga, lirekhodi lekwemukela, i-invoyisi, nobe nguyiphi inothi kanye nekukhokha, konkhe kuboshelwe enombolweni yinye, kuvumelanisa kuba kucatsanisa, hhayi kufuna: sitatimende semniketi siyangeniswa, luhlelo luvumelanisa umugca ngamunye ngenombolo ye-invoyisi nemali, bese kusala kuwe kuphela loko lokungakavumelani, kanye nalokwatiwa luhlelo nge-invoyisi ngayinye: kutsi yemukelwe yini, kutsi ibanjiwe yini, nekutsi kukhona yini inothi lekhishwe ngayo.
Baniketi labangaphandle kweMbuso: tibopho letimbili letingawela enkampanini yakho
Nawutsenga lusito kumniketi longahlali eMbusweni, njengekubhalisela lisofthiwe lekudizayina lehhovisi letebuchwepheshe, sivumelwano sekulungisa layini yekukhicita nemkhiciti wayo phesheya, noma teluleko tebunjiniyela temphrojekthi, kungavela tibopho letimbili longatiboni nemniketi wasekhaya, futsi lapho tisebenta khona tiwela enkampanini yakho, hhayi kumniketi: kumemetela i-VAT esimeni sekucala, nekubamba intsela uyikhokhele eSiphatsimandleni Se-Zakat, Intsela Nemakhastomu (ZATCA) esimeni sesibili. Lapha sitichaza njengetindlela tekusebenta; imininingwane, nemibandzela yekutsi ngayinye isebente, kusemitfonjeni yato:
- I-VAT yekukhokhiswa lokuphendvuliwe (reverse charge). Sigaba 47(1) sitsi lapho Sivumelwano Lesihlanganisiwe se-VAT se-GCC senta likhasimende lelikhokha intsela libe nesibopho sekukhokha i-VAT ekuniketweni lelikwemukele kumniketi longahlali eMbusweni, i-VAT ikhokhwa ngendlela yekukhokhiswa lokuphendvuliwe: likhasimende limemetela i-VAT yekuphuma ekuniketweni, kanye nanobe nguyiphi i-VAT yekungena lengadonswa ngekwalokwenele kutsi lingazuza ekudonseni, embikweni we-VAT walesosikhatsi sentsela. Ngako-ke kungabikho kwe-VAT yaseSaudi ku-invoyisi yemniketi wakuleminye imave akusho kutsi kuniketwa akunayo i-VAT. Kungasho kutsi kuyimemetela sekudlulele kuwe.
- Intsela lebanjwako ekukhokheni labangahlali eMbusweni. Umhlahlandlela Lojwayelekile we-ZATCA Wentsela Lebanjwako uchaza kutsi kukhokha kwemuntfu lobophekile kubamba kumuntfu longahlali eMbusweni, kusuka emtfonjeni ngekhatsi eMbusweni, kuwela ngekhatsi kwesikhala sekubamba, nekutsi lobophekile kufanele afake sitatimende sekubamba senyanga lesihlanganisa nobe nguyiphi imali lekhokhwe ngaleyo nyanga lebanjwako, asifake futsi akhokhe intsela lebanjiwe ngekhatsi kwemalanga lalishumi ekucala enyanga lelandzela inyanga yekukhokha kulowuzuzako. Sibonelo semhlahlandlela: i-royalty lekhokhwe kulongahlali eMbusweni nga-20 Bhimbidvwane iyamemetelwa futsi intsela yayo ikhokhwe kungakadluli 10 iNdlovana, futsi lozuzako unikwa sitifiketi lesikhombisa imali lekhokhiwe nentsela lebanjiwe. Nangabe inyanga ingenako kukhokha lokubanjwako, akudzingeki sitatimende senyanga. Emazinga ekubamba ngeluhlobo lwekukhokha, kanye nemphumela wetivumelwano tekugwema intsela lekabili, kufanele kubonwe kulomhlahlandlela ngekwawo nakumeluleki wakho wentsela. Umhlahlandlela uphindze utsi imali lengenako ngekuniketa timphahla ingaphandle kwesikhala sekubamba, nekutsi sivumelwano sekuniketa timphahla eMbusweni siwela ngekhatsi kwaso kuphela ngemsebenti lohambisana naso lowentiwa ngekhatsi eMbusweni, njengekutfutsa ngekhatsi elive, kufakwa, kulungisa noma kucecesha. Ubeka nalokunye tibopho kulobambako, kufaka ekhatsi kubhalisa ne-ZATCA nesitatimende semnyaka.
Luhlangotsi lwekusebenta lucala elirekhodini lemniketi: inkhundla lekhombisa kutsi umniketi akahlali eMbusweni, lephatse yomibili imiphumela. I-invoyisi yakhe ifika kubabalimali iphawulwe njengedzinga kubuyeketwa kwekukhokhiswa lokuphendvuliwe, futsi kukhokha kwakhe kuvela eluhlwini kuphawulwe njengalokungahle kube kwesitatimende sekubamba salenyanga, kuze lophetse ati ngaphambi kwelilanga lelishumi kutsi yini lokufanele imenyetelwe futsi ikhokhwe, esikhundleni sekukuhlanganisa kusuka esitatimendeni selibhange. Luhlelo lulungisa luhlu, kantsi umeluleki wakho wentsela wenta kuhlela kwekugcina kwako konkhe kukhokha.
Umbono we-Origami
Nasakha sigaba sekukhokha senkampani, sicala ngemibuto lemibili: kunqunywa njani lamuhla kutsi ngubani lokhokhelwa kucala, futsi ngubani longashintja imininingwane yelibhange yemniketi? Bese sakha luhlu lwekukhokha kusuka emibandzeleni yekukhokha leselirekhodini lemniketi ngamunye, kuze kungene kulo kuphela ema-invoyisi lavumelanisiwe futsi luvunywe kanye ngaphansi kwe-matrix yekuvuma, futsi senta kushintja kwe-IBAN kube yindlela yetinyatselo letimbili lenelirekhodi lelingeke lesulwe.
Senta kuvumelanisa titatimende tebaniketi kube kucatsanisa lokwentiwa luhlelo emadokhumentini lesevele linawo, silungisa luhlu lwebudzala bema-invoyisi langakakhokhelwa neluhlu lwebaniketi labangahlali eMbusweni kulowo lolungisa imibiko, futsi sishiya tincumo tentsela kumeluleki wakho. Konkhe loku kuxhumana neluhlelo lwekubalwa kwetimali inkampani lesevele isebenta ngalo esikhundleni sekulumiselela. Loku kuyincenye yetinhlelo letakhelwe wena lesitakhako, letichazwe ku-tinsita tetfu.
Umsebenti waleliviki: tinyanga letintsatfu tekukhokha
Lomsebenti awudzingi lithulusi lelisha, futsi umphatsi wetimali angawenta nalowo lotfumela imali:
- Khipha kukhokha kwebaniketi kwetinyanga letintsatfu letendlulile esitatimendeni selibhange, bese ubhala eceleni kwako ngakunye: i-invoyisi yako beyivumelanisiwe yini? Kwakhokhwa ngelilanga lekukhokha, ngaphambili, noma ngemuva? Ngubani lowacela kutsi kukhokhwe?
- Bala kukhokha lokwaphuma ngaphandle kwanobe nguliphi lishejuli, bese ubhala sizatfu sako ngakunye nangabe usati.
- Butsa konkhe kushintja kwemininingwane yelibhange yebaniketi kulomnyaka lowendlulile, bese ubuta ngakunye: sicelo safika njani? Sacinisekiswa njani? Ngubani lowasivuma?
- Hlela ema-invoyisi langakakhokhelwa ngebudzala kusukela elilangeni lekuniketwa kwawo, phawula lawo lasondzela etinyangeni letilishumi nambili kusukela enyangeni lelandzela kuniketwa kwawo, bese utfumela luhlu kumeluleki wakho wentsela.
- Cela sitatimende kubaniketi bakho labakhulu labantsatfu bese usivumelanisa, uhlela umehluko ngamunye: i-invoyisi lengakabhalwa, kukhokha lokusesendleleni, inothi lengakemukelwa, noma lokuphindvwe kabili.
Lomsebenti ukunika sitfombe lesicacile sekutsi ucale kuphi. Nangabe linyenti lekukhokha laphuma ngaphandle kwelishejuli, cala ngeluhlu lwekukhokha. Nangabe kushintja kwemininingwane yelibhange kute kucinisekisa lokubhaliwe, cala lapho ngaphambi kwanobe yini lenye, ngobe leso sikhala lapho imali iphumela khona iye etandleni letingakafaneli. Nangabe imehluko yetitatimende ivame kwenteka, funa imbangela yayo etiteshini letingaphambi kwekukhokha: kwemukela, kuvumelanisa nelibhokisi lema-invoyisi.
Encenyeni lelandzelako
Lonkhe liriyali leliya kumniketi nyalo linendlela lephelele: sicelo lesivunyiwe, i-oda yekutsenga, kwemukela lokubhaliwe, i-invoyisi levumelanisiwe, kukhokha lokuhleliwe nesitatimende lesivumelanisiwe. Incenye yesikhombisa neyekugcina ihlanganisa konkhe loku kube nembono munye wekusebentisa imali: kutsi utsembise malini lengakakhokhiswa nge-invoyisi, kutsi ngobani ngempela baniketi bakho labakhulu, nekutsi ngutiphi tigaba letitsengwa ngaphandle kwema-oda ekutsenga. Bese ibeka lihlelo lemalanga langemashumi layimfica lekwenta kutsenga kube kwedijithali, ngekulandzelana lokungeke kumise kutsenga ngisho nelilanga linye.
Imitfombo
- Imitsetfo Yekusebentisa Umtsetfo we-VAT, Siphatsimandla Se-Zakat, Intsela Nemakhastomu (umbhalo losemtsetfweni wesi-Arabhu) — Sigaba 40(10), (11) na-(12) (kulungisa i-VAT yekungena emalini lengakakhokhelwa tinyanga letilishumi nambili ngemuva kwenyanga lelandzela inyanga yekuniketwa, kuhlukaniswa kwekuniketwa kwetimphahla ngaphansi kwetivumelwano tekuboleka timali, kwengeta kudonswa nakukhokhwa kamuva, nemikhawulo yesikhatsi); kanye naSigaba 47(1) (kukhokhiswa lokuphendvuliwe lapho Sivumelwano Lesihlanganisiwe se-VAT se-GCC senta likhasimende lelikhokha intsela libe nesibopho se-VAT ekuniketweni lelikwemukele kumniketi longahlali eMbusweni).
- Umhlahlandlela Lojwayelekile Wentsela Lebanjwako ngaphansi Kwemtsetfo Wentsela Yemholo Nemitsetfo Yawo Yekusebentisa (luhlelo lwesibili, iNhlaba 2026), Siphatsimandla Se-Zakat, Intsela Nemakhastomu (ngesi-Arabhu) — sikhala sekubamba ekukhokheni labangahlali eMbusweni kusuka emtfonjeni ngekhatsi eMbusweni, sitatimende sekubamba senyanga nekukhokha intsela lebanjiwe ngekhatsi kwemalanga lalishumi ekucala enyanga lelandzela inyanga yekukhokha, kungabi khona sitatimende senyanga enyangeni lengenako kukhokha lokubanjwako, sitifiketi sekubamba kulozuzako, nemali lengenako ngekuniketa timphahla lengaphandle kwesikhala sekubamba.
Imibuto lejwayelekile
Yini luhlu lwekukhokha baniketi lolubekelwe lishejuli?
Luhlu lunye lolulungiswa luhlelo ngelilanga lelingaguquki lelikhetfwe ngumnikati, lolunawo onkhe ema-invoyisi ebaniketi lavumelaniswe ne-oda yekutsenga nelirekhodi lekwemukela, lasakhokhwa noma latawufanele kukhokhwa ngaphambi kweluhlu lolulandzelako, ngekwemibandzela yekukhokha leselirekhodini lemniketi. Lukhombisa inombolo, lilanga lekukhokha nemali yayo yonkhe i-invoyisi, bese kuba yinani lonkhe licatsaniswa nemali lekhona, futsi lophetse emandla ekugunyata uluvuma kanye esikhundleni sekuvuma lokuhlakatekile. I-invoyisi lebanjwe ngenca yemehluko ihlala ngaphandle kanye nesizatfu sayo, futsi kukhokha lokuphutfumako ngaphandle kweluhlu kungenteka, kodvwa kudzinga sizatfu lesibhaliwe nekuvuma lokurekhodiwe.
Ngicinisekisa njani sicelo semniketi sekushintja i-akhawunti yakhe yelibhange?
Ungetsembi i-imeyili lecela kushintja noma inombolo lebhalwe kuyo, ngobe ingavela ebhokisini le-imeyili lelingenwe ngebudlova noma ekhelini lelifanana nalo. Shayela wena ngekwakho umniketi enombolweni lebeyisevele iselirekhodini lakhe ngaphambi kwesicelo, bese ucela i-IBAN lensha encwadzini lesemtsetfweni lapho libito lalophetse i-akhawunti lifanana nelibito lemniketi lelibhalisiwe. Ciniseka kutsi lofaka lushintjo akusiye lolugunyatako, phawula kukhokha kwekucala ku-akhawunti lensha eluhlwini, bese utfumela sativiso selushintjo kumuntfu wekuchumana naye lowatiwako wemniketi.
Kwentekani ku-VAT yekungena nangabe i-invoyisi yemniketi isengakakhokhelwa tinyanga letilishumi nambili ngemuva kwenyanga lelandzela kuniketwa?
Sigaba 40(10) Semitsetfo Yekusebentisa i-VAT sitsi umuntfu lokhokha intsela lodonse i-VAT yekungena ekuniketweni lakwemukela, futsi angakakukhokheli ngalokuphelele tinyanga letilishumi nambili ngemuva kwenyanga lelandzela inyanga yekuniketwa, ulungisa i-VAT yakhe yekungena lengadonswa ngelinani le-VAT lesemalini lengakakhokhelwa, embikweni wesikhatsi lesifaka inyanga lapho kuphela khona tinyanga letilishumi nambili, kuhlukaniswe kuniketwa kwetimphahla ngaphansi kwetivumelwano tekuboleka timali letenelisa imibandzela lebekiwe. Sigaba 40(11) sivumela kutsi kudonswa kwengetwe nangabe imali ikhokhwa kamuva, ngaphansi kwemikhawulo yesikhatsi lekhulunywa nguSigaba 40(12). Buta umeluleki wakho wentsela kutsi loku kusebenta njani esimeni sakho.
Kungani sitatimende semniketi sehlukile kubhalansi lesetincwadzini tami?
Imehluko levamile mine: i-invoyisi umniketi layitfumela kodvwa wena awuzange uyibhale, kukhokha lokwentiwe ekupheleni kwenyanga lokungakavela esitatimendeni sakhe, inothi yesikweleti umniketi layisusa kubhalansi yakhe kodvwa ayizange ifike kuwe, noma i-invoyisi lebhalwe kabili ngakulolunye luhlangotsi. Cala ngebhalansi yekuvula levunyelwene, bese uhlela umehluko ngamunye njengemehluko wesikhatsi lolandzelelwa ngenyanga lelandzelako noma liphutsa lelilungiswa ngakuwe noma ngakumniketi. Ungayikhokhi ibhalansi lekhonjiswe esitatimendeni; khokha ema-invoyisi lavumelanisiwe ngetinombolo tawo.
Landzela i-Origami ku-Google
Faka i-Origami njengemtfombo lokhetsiwako futsi ema-athikili etfu atawuvela kucala kuwe ekuseseni kwa-Google naku-Top Stories.








