Kulendzaba
- Sicelo sekutsenga: lidokhumenti lokuncike kulo konkhe lokuta ngemuva kwalo
- I-matrix yekuvuma: imali yodvwa ayenele
- Tindlela letimbili tekugwema lokufanele luhlelo lutivale
- Kutsenga lokuphutfumako: indlela lememetelwe esikhundleni sendlela yekugwema
- Umbono we-Origami
- Umsebenti waleliviki: dweba i-matrix yakho ekhasini linye
- Encenyeni lelandzelako
- Imitfombo
Encenyeni yekucala sadweba umjikelezo wekutsenga njengetiteshi letisikhombisa kusuka esicelweni kuya ekukhokheni, futsi saphakamisa umsebenti lolula: tsatsa ema-invoyisi akho ebaniketi lalishumi lokugcina lowawakhokha, bese ulandzelela ngalinye ubuyele esicelweni salo, ekuvunyweni kwalo, ku-oda yekutsenga nasekurekhodini lekwemukela. Lidokhumenti lekucala lowalifuna kulowo msebenti bekusicelo sekutsenga. Nangabe lamanye ema-invoyisi bekete sicelo, sicala lapha, ngobe onkhe madokhumenti laza ngemuva kwaso adzinga lokutsite latawukhomba kuko.
Lencenye ihlanganisa titeshi letimbili tekucala ndzawonye: sicelo lesirekhoda sidzingo, nekuvuma lokunquma kutsi inkampani itawusebentisa imali kuso. Iphendvula umbuzo lovakala njengewekuphatsa kodvwa empeleni ungowekusebenta: ngubani lovuma ini, kuze kufike kumuphi umkhawulo, ngubani lovuma esikhundleni sabo nabangekho, futsi kwentekani nangabe sidzingo singeke silindze.
Sicelo sekutsenga: lidokhumenti lokuncike kulo konkhe lokuta ngemuva kwalo
Sicelo sekutsenga akusiwo umsebenti wemaphepha lowengetwa ngetulu kwemsebenti. Sikhatsi lapho sidzingo siyekela kuba ngumusho elucingweni bese siba lirekhodi lelinenombolo. Ngaphandle kwaso, i-oda yekutsenga ayinalutfo lengakhomba kulo, umuntfu lowemukela timphahla esayithini akati kutsi kulindzeleke ini, futsi umbhali wemabhuku akati kutsi ukhokhelani. Sicelo lesihle siphendvula imibuto lesihlanu lesisekelo:
- Ngubani lodzinga loku? Libito nesikhundla salowentako sicelo, hhayi libito lalowo lodlulisele umlayeto: unjiniyela wesayithi, umphatsi welayini yekukhicita, umholi wekulungisa ehhotela.
- Yini ncamashi? Intfo, kuchazwa kwayo, buningi neyunithi. Umugca lofana nalotsi timphahla tetiphayiphi awusiyo inkomba, ngobe kute longacatsanisa nawo loko lokufikako ngemuva kwaloko.
- Kuyiphi imphrojekthi, sayithi nobe indzawo? Lesikhala ngiso lesitfumela tindleko lapho tifanele khona. Kutsenga lokungekho ngaphansi kwanobe nguyiphi imphrojekthi kuba tindleko letijwayelekile lokute longatilandzelela.
- Ngani? Umugca munye wenele: intfo eluhlwini lwebuningi bemsebenti, incenye yemshini lomile, timphahla letisetjentiswako tesikhatsi lesitako. Lowo mugca wongela lovumako kutsi ashayele acele kuchazelwa.
- Kuze kube nini? Lilanga lowudzinga ngalo ngempela, hhayi ligama lelitsi kuyaphutfuma kuso sonkhe sicelo. Lelo lilanga ngilo litiko lekutsenga lelilicatsanisa netikhatsi tekuletsa tebaniketi.
Sicelo siphindze sidzinga linani lelilinganisiwe, noma ngabe lingakacaci, ngobe kuvuma ngekwemali kudzinga imali. Nangabe lowentako sicelo akalati, litiko lekutsenga liyalifaka ngaphambi kwekutsi sicelo siye kuvunywa. Bese sicelo sitfola inombolo lekuboshelwe kuyo onkhe madokhumenti lalandzelako eluhlelweni: kuvuma, i-oda yekutsenga, lirekhodi lekwemukela ne-invoyisi yemniketi. Kungumcondvo lofanako lesawuchaza ku-ema-oda emsebenti nenombolo yesicelo lencike kuyo tindleko: nangabe onkhe madokhumenti aboshelwe kunombolo yinye, ungacala kunobe kuphi kulelichungechunge bese ufika ekucaleni kwalo ngaphandle kwekubuta muntfu.
I-matrix yekuvuma: imali yodvwa ayenele
I-matrix yekuvuma litafula leliphendvula umbuzo munye: ngubani longatsi yebo kulesicelo? I-matrix lelula kakhulu yakhiwe ngemugca munye, imali: kuze kufike emkhawulweni lotsite kuvuma umphatsi welitiko, ngetulu kwawo umphatsi wetimali, bese ngetulu kwaloko kuvuma umnikati. Imali ingumugca lofanele, kodvwa luhlobo lwekutsenga lushintja umbuzo lophendvulwa ngulovumako:
- Timphahla tesitokwe. Insimbi nesimende sesayithi, timphahla letingakacutjungulwa telayini yekukhicita, timphahla tekuhlanta tehhotela. Umbuzo lapha ngukutsi uyabudzinga yini ngempela lobu buningi, nekutsi sele tikhona yini kulenye indlu yekugcina timphahla nobe kulenye sayithi ngaphambi kwekutsi utitsenge. Ngako kuyasita kutsi lovumako abone sitokwe saleyo ntfo ngesikhatsi sekuvuma.
- Tinsita nemakhontrakthi lamancane. Kulungiswa kwemalifthi, umsebenti wekuvikela kushisa lowentiwa likhontrakthi lelincane, sivumelwano sekuhlanta. Lapha bubanti bemsebenti bubaluleke kakhulu kunentsengo: yini ncamashi letawentiwa, futsi sitawati njani kutsi sewuphelile. Ngako sicelo sidzinga labavumako bemibuto lemibili lehlukene: umuntfu lonelwati lwetheknikhali uvuma bubanti, bese loyo lobekwa yi-matrix kuleyo mali uvuma kusetjentiswa kwemali.
- Timphahla tenkhapithali. Imishini yemsebenti, imoto, ijeneretha, umshini welayini yekukhicita. Lesi sibopho lesihlala iminyaka leminyenti futsi sita netindleko tekusebenta netekulungisa, ngako kunengcondvo kutsi siye elizingeni lelisetulu kunalelo lebelitawudzingwa yimali yaso yodvwa.
- Kutsenga lokuphutfumako. Loku kutfola indlela yako, lechazwe ngaphansi, ngobe bantfu bayayidlula i-matrix lengabeki indzawo yetimo letiphutfumako kwekucala nje nakuvela simo lesinjalo.
Tinombolo ngekwato, imikhawulo lapho sicelo sisuka khona kulelinye lizinga siye kulelilandzelako, tibekwa ngumnikati, nobe yibhodi lapho ikhona, ngobe tikhombisa bukhulu benkampani, inzuzo yayo nekutsi umnikati ufuna kubona lokungakanani yena ngekwakhe. Kute umkhawulo lolungile ngalokujwayelekile lofanele yonkhe inkampani, futsi umkhawulo loboleke kulenye inkampani ungaba ngulocinile kakhulu, ngako ume umsebenti, nobe ngulokhululekile kakhulu, ngako ungalawuli lutfo.
Kunemitsetfo lemibili lesebenta kulo lonkhe luhlobo. Kwekucala, kute umuntfu lovuma sicelo sakhe; sicelo salovumako ngekwakhe siya elizingeni lelingetulu. Kwesibili, emandla ekuvuma ngewesikhundla, hhayi ngewemuntfu, ngako nangabe umphatsi wesayithi athutselwa kulenye sayithi, emandla atfutfa nesikhundla lesisha esikhundleni sekulindza kutsi umuntfu akhumbule kuwashintja. Sawuchaza ngalokuphelele lomgomo ku-timvumo: ngubani lobona ini nangabe idatha seyiphume efayeleni; i-matrix yekuvuma ngulowo mgomo lofanako losetjentiswa emalini.
Futsi ngubani lovumako nangabe lovumako asehambweni? Lapha kulapho i-matrix lengazange icabange ngekungabikhona yephuka khona, futsi lesikhala sigcwaliswa ngumlayeto lotsi ngivumela, nobe liphasiwedi labelana ngalo bantfu lababili. Sisombululo kunika emandla lokuhlelwe kusenesikhatsi eluhlelweni: kubani, sikhatsi lesingakanani, nekutsi ngaphansi kwemikhawulo lenjani. Kuvuma kwalonikwe emandla kuvela ngelibito lakhe, kumakwe kutsi kwentiwe egameni lalovumako wekucala, kunikwa emandla kuphela ngekutenteka ngelilanga lako, futsi lovumako nakabuya ubona kutsi yini levunywe ngesikhatsi angekho. Futsi nangabe sicelo sihlala singakanqunywa sidlule sikhatsi lesibekwe ngumnikati, sikhushulelwa elizingeni lelilandzelako esikhundleni sekulindza ebhokisini lemilayeto lengenako yemuntfu losekhefini.
Tindlela letimbili tekugwema lokufanele luhlelo lutivale
Eceleni kwanobe nguyiphi i-matrix, noma ngabe yakhiwe kahle kangakanani, tindlela letimbili tekugwema tihlala tivulekile. Kutisebentisa akudzingi inhloso lembi; kwenele kutsi kuvuma kuhamba kancane futsi umsebenti ungeke ulindze. Ngako luhlelo lutivala ngetinhlangotsi letimbili: ngekulawula lokuvimba indlela yekugwema, nangekuvuma lokushesha ngalokwenele kangangekutsi kute loyidzingako.
- Kuhlukanisa sicelo. Sicelo lesingetulu kwemkhawulo wemphatsi wesayithi sihlukaniswa sibe ticelo letimbili nobe letintsatfu letingaphansi kwawo, tentfo yinye lefanako kumniketi munye ngekhatsi kwemalanga lambalwa. Sicelo ngasinye silungile sodvwa; ndzawonye tidlula umkhawulo ngaphandle kwekufika kumuntfu lonemandla kuto. Luhlelo luvala loku ngekubuka inani lonkhe, hhayi sicelo sinye: ticelo temphrojekthi yinye letabelana ngentfo nobe ngemniketi ngekhatsi kwesikhatsi lesibekwe ngumnikati tiyahlanganiswa, futsi nangabe inani lonkhe lidlula umkhawulo, tiya elizingeni lelingativuma.
- Kuvuma ku-WhatsApp. Umphatsi waphendvula ngekutsi OK esitfombeni sesilinganiso sentsengo eqenjini lelinemashumi emilayeto leminye. Kuvuma bekukwangempela, kodvwa bekuvuma ini? Nguyiphi inguculo yesilinganiso sentsengo, buningi lobungakanani, nguyiphi imphrojekthi? Ngemuva kwetinyanga letimbili lowo mlayeto ungcwatjwe ngaphansi kwetinkhulungwane temilayeto leminye, nobe uhlala elucingweni lolase lwashintjwa. Kulesikhatsi, ebhizinisini lelingaphansi kwe-VAT, i-invoyisi leyakhokhwa ngekwetsemba lokuvuma kufanele igcinwe lokungenani iminyaka lesitfupha kusukela ekupheleni kwesikhatsi sentsela leyihlobene naso ngekuya kweSigaba 66 Semitsetfo Yekusebentisa i-VAT, kantsi kute lowatiko kutsi kuvuma lokungemuva kwekutsenga kutawube kukuphi.
Sisombululo asisho kubuyela kusayina ngelipheshana nepeni. UMtsetfo Wekuhwebelana nge-Elekthroniki unika kuhwebelana, emarekhodi nemasayinatjha e-elekthroniki emandla lacinile, ngaphansi kwemibandzela lowubekako (Sigaba 5), futsi nawulinganisa inani lebufakazi lekuhwebelana kwe-elekthroniki, ubuka kutsi indlela lesetjentiswe kwakha, kugcina nobe kutfumela lirekhodi yetsembeka kangakanani, nekutsi beyingashintjwa yini (Sigaba 9(4)). Inkinga yekuvuma ku-WhatsApp akusiko kutsi kwe-elekthroniki; kutsi kuhlukene nesicelo lokusivumako. Ngako kuvuma kwentiwa esicelweni ngekwaso ekhatsi eluhlelweni, kuphetse libito lalovumako, sikhatsi, imali nenguculo levunyiwe, futsi nangabe sicelo sishintja ngemuva kwaloko ebuningini nobe emalini, siphindze siye kuvunywa. I-WhatsApp ihlala iyindlela yekwatisa: lovumako utfola satiso lesinesixhumanisi sesicelo bese uyasivuma elucingweni lwakhe ngaphandle kwekuvula ilaptop, ngako kuvuma lokuhamba kancane kuyekela kuba sizatfu sekukugwema.
Kutsenga lokuphutfumako: indlela lememetelwe esikhundleni sendlela yekugwema
Kuvuza kwemanti ekamelweni lehhotela ngaphambi kwekutsi tivakashi tifike, liphampu lelime elayini yekukhicita, sayithi lelindze timphahla kuze icedze kutsela ukhonkhrithi lokuvele kucalile. Ngaletikhatsi kute lolindza umjikelezo wekuvuma lophelele, futsi kute lokufanele alindze. I-matrix lengalunaki leliciniso ayikumisi kutsenga lokuphutfumako; ikuphushela ngaphandle kweluhlelo, ngako intfo itsengwa ngemali lesandleni nobe ephaketheni lesisebenti ngekwaso, bese ivela emabhukwini emaviki lamabili ngemuva kwaloko ingenasicelo futsi ingakavunywa.
Indlela leyetsembekile luhlelo lolwemukela kutsi timo letiphutfumako tikhona futsi lutinika indlela lememetelwe lenemibandzela lecacile:
- Ngubani longayicalisa. Tikhundla letitsite, njengemphatsi wesayithi nobe umphatsi wekulungisa losemsebentini ngaleso sikhatsi, hhayi sonkhe sisebenti.
- Yini lebalwa njengeyiphutfumako. Inchazelo lebhaliwe, hhayi umuzwa: ingoti yekuphepha, kusebenta lokumile, nobe umonakalo lowandzako nakubambeka. Kungumcondvo lofanako lesawuphakamisa eticelweni tekulungisa ku-kusuka ekubikeni kuya ekuvaleni: kuphatsa ticelo tekulungisa.
- Imininingwane lembalwa. Yini, ngani kuphutfuma, nesitfombe lapho kungenteka, kufakwa elucingweni esayithini esikhundleni sefomu lelipheleleko.
- Umkhawulo wekusebentisa imali. Umkhawulo lobekwa ngumnikati walokungatsengwa ngendlela yekuphutfuma; ngetulu kwawo, lovumako uvuma esicelweni ngekwaso, elucingweni lwakhe, ngaphambi kwekutsenga.
- Kuvuma ngemuva kwekutsenga, ngesikhatsi lesibekiwe. Kutsenga kuchubeka masinyane, futsi kuvunywa kwako kucedvwa ngekhatsi kwesikhatsi lesibekwe ngumnikati. Nangabe sikhatsi sedlula singakavunywa, sicelo sivela eluhlwini lolubonwa ngumnikati yena ngekwakhe.
Bese ubuka sabelo seticelo letiphutfumako kuto tonkhe ticelo takho. Timo letiphutfumako tangempela tiyenteka, kodvwa nangabe kuphutfuma kuba yindlela lejwayelekile elitikweni nobe esayithini letsite, loko akusiko kwehluleka kwebantfu; kusibonakaliso sekutsi kuhlela lapho kudzinga kubuyeketwa, nobe kutsi kuvuma lokujwayelekile kuhamba kancane kunaloko umsebenti longakubeketelela.
Umbono we-Origami
Nasakha indlela yemsebenti wekutsenga yenkampani, sicala nge-matrix yayo yamanje njengobe isebenta ngempela, hhayi njengobe ibhalwe encwadzini yenchubomgomo: ngubani lovuma lamuhla, kuvuma kubambeka kuphi, nekutsi bantfu bakugwema kuphi futsi ngani. Indlela yekugwema lesetjentiswa licembu isitjela kutsi kufanele kushintjwe kuphi kwakheka ngaphambi kwekutsi isitjele kutsi kulawula kufanele kuciniswe kuphi.
Bese siphendvula i-matrix ibe litafula luhlelo lolilandzelisa ngenkhani: imikhawulo lebekwa ngumnikati, luhlobo lwekutsenga, kunika emandla nekukhushulela, nendlela yekuphutfuma kanye nesikhatsi sayo, kuvuma kufika elucingweni lwalovumako futsi kurekhodwa esicelweni ngekwaso. Sikwakha ngendlela yekutsi umnikati akhone kushintja imikhawulo nangabe luhlaka lwenkampani lushintja, ngaphandle kwekudzinga umhleli wemaphrogremu. Loku kuyincenye yetinhlelo letentiwe ngekwetidzingo lesitakhako, letichazwe ku-tinsita tetfu.
Umsebenti waleliviki: dweba i-matrix yakho ekhasini linye
Ngaphambi kwanobe nguluphi luhlelo, bhala phasi i-matrix inkampani yakho lesebenta ngayo lamuhla, noma ngabe ingakaze ibhalwe phasi. Umnikati angakwenta loku nemphatsi wekusebenta nemphatsi wetimali emhlanganweni munye nobe mibili:
- Bhala tinhlobo takho tekutsenga njengemakholomu: timphahla tesitokwe, tinsita nemakhontrakthi lamancane, timphahla tenkhapithali, nekutsenga lokuphutfumako. Engeta luhlobo nangabe inkampani yakho itsenga lokutsite lokungangeni kunobe nguluphi kuletinhlobo letine.
- Beka emazinga emali emigceni emikhawulweni lobona ifanele inkampani yakho, futsi esikhaleni ngasinye bhala sikhundla lesivumako, hhayi libito lemuntfu.
- Khetsa lonikwa emandla walowo nalowo lovumako kutsi avume nangabe angekho, futsi ubeke sikhatsi lesingemuva kwaso sicelo sikhushulelwa elizingeni lelilandzelako.
- Chaza kuphutfuma ngekubhala, futsi unqume kutsi ngubani longakucalisa, umkhawulo wako wekusebentisa imali nesikhatsi sekucedza kuvunywa kwako.
- Buyela kuma-invoyisi lalishumi emsebenti wencenye yekucala, bese ubuta ngalinye: nangabe le-matrix beyisebenta, ngubani lobekatawulivuma? Futsi lowo muntfu walivuma yini ngempela?
Ligebe emkhatsini welikhasi nemaciniso kulowo mbuzo wekugcina yintfo luhlelo lokufanele luyivale. Nangabe utfola emagebe, hlola kucala kutsi lovumako bekangatfolakali yini ngaleso sikhatsi, ngobe kuleso simo sisombululo kunika emandla lokucacile, hhayi kulawula lokucinile kakhulu.
Encenyeni lelandzelako
Sidzingo manje sinesicelo lesinenombolo, futsi sincumo sinekuvuma lokwatiwa kutsi kungekabani. Incenye lelandzelako iya etiteshini letimbili letilandzelako: umniketi nesilinganiso sentsengo, bese kuba yi-oda yekutsenga. Sicala ngelirekhodi lemniketi lelifakwa kanye futsi lihlolwe nakwengetwa umniketi, bese sicatsanisa tilinganiso tentsengo ngesisekelo sinye, bese siphendvula silinganiso lesikhetsiwe sibe yi-oda yekutsenga lephetse intsengo, buningi nemibandzela futsi iboshelwe esicelweni sayo, kuze ibe sibopho umnikati longasibona ngaphambi kwekutsi kufike nobe nguyiphi i-invoyisi.
Imitfombo
- UMtsetfo Wekuhwebelana nge-Elekthroniki, uMyalo WeBukhosi Nombolo M/18 wamhla ziyi-8/3/1428H, inguculo yeLihhovisi Lebachwepheshe kuMkhandlu Wetindvuna — Sigaba 5 (emandla lacinile ekuhwebelana, emarekhodi nemasayinatjha e-elekthroniki) neSigaba 9 (kwemukela kuhwebelana kwe-elekthroniki njengebufakazi, nekutsi yini lelinganiswako nakuhlolwa).
- Imitsetfo Yekusebentisa i-VAT, Siphatsimandla Se-Zakat, Intsela Nemakhastomu (ZATCA) (umbhalo losemtsetfweni wesi-Arabhu) — Sigaba 66(1) (kugcina ema-invoyisi, emarekhodi nemadokhumenti ekubalwa kwetimali lokungenani iminyaka lesitfupha kusukela ekupheleni kwesikhatsi sentsela lahlobene naso).
Imibuto lejwayelekile
Yini lokufanele ibe khona esicelweni sekutsenga?
Kufanele siphendvule imibuto lesihlanu lesisekelo: ngubani lokudzingako nesikhundla sakhe, yini ncamashi kanye nekuchazwa kwayo, buningi neyunithi, kuyiphi imphrojekthi, sayithi nobe indzawo, ngani ngemugca munye, nekutsi ukudzinga nini ngempela. Engeta linani lelilinganisiwe, noma ngabe lingakacaci, ngobe kuvuma ngekwemali kudzinga imali. Bese sicelo sitfola inombolo lekuboshelwe kuyo onkhe madokhumenti lalandzelako eluhlelweni, kusuka ekuvumeni kuya ku-oda yekutsenga, ekwemukeleni nase-invoyisini.
Iyini i-matrix yekuvuma kutsenga, futsi ngubani lobeka imikhawulo yayo?
Litafula lelibeka kutsi ngubani lovuma sicelo ngasinye ngekwemali yaso nangekweluhlobo lwaso: timphahla tesitokwe, tinsita nemakhontrakthi lamancane, timphahla tenkhapithali, nobe kutsenga lokuphutfumako. Umnikati ubeka imikhawulo yemali, ngobe ikhombisa bukhulu benkampani, inzuzo yayo nalokufunwa ngumnikati kutsi akubone yena ngekwakhe; kute umkhawulo lojwayelekile lofanele yonkhe inkampani. Kunemitsetfo lemibili lesebenta kuyo yonkhe i-matrix: kute umuntfu lovuma sicelo sakhe, futsi emandla ngewesikhundla, hhayi ngewemuntfu.
Ngikuphatsa njani kutsenga lokuphutfumako ngaphandle kwekwephula kulawula kwekuvuma?
Kunika indlela lememetelwe esikhundleni sekungakunaki: tikhundla letitsite letingakucalisa, inchazelo lebhaliwe yalokuphutfumako lefana nengoti yekuphepha, kusebenta lokumile nobe umonakalo lowandzako nakubambeka, imininingwane lembalwa lefakwa elucingweni, umkhawulo wekusebentisa imali lobekwa ngumnikati, bese kuvuma kucedvwa ngekhatsi kwesikhatsi lesibekwe ngumnikati. Buka sabelo seticelo letiphutfumako kuto tonkhe ticelo; nangabe kuphutfuma kuba yindlela lejwayelekile elitikweni, loko kukhomba ekuhleleni nobe ekuvumeni lokujwayelekile lokuhamba kancane.
Kuvuma kwemphatsi ku-WhatsApp kwenele yini kuvuma kutsenga?
Kuvuma kwangempela, kodvwa ngekwako akusebenti njengelirekhodi lekuvuma, ngobe kuhlukene nesicelo: akukhombisi kutsi nguyiphi inguculo yesilinganiso sentsengo levunyiwe, ngabuphi buningi nobe kuyiphi imphrojekthi, futsi kungaba matima kukutfola ngemuva kwetinyanga. Kuba kwe-elekthroniki akusiyo inkinga, ngobe uMtsetfo Wekuhwebelana nge-Elekthroniki unika emarekhodi e-elekthroniki emandla lacinile ngaphansi kwemibandzela lowubekako. Kuncono kuvuma esicelweni ngekwaso eluhlelweni, kanye nelibito lalovumako, sikhatsi nemali, bese i-WhatsApp ihlala iyindlela yekwatisa. Mayelana nekutsi umlayeto lotsite unemandla langakanani embangweni, buta umeluleki wakho wetemtsetfo.
Landzela i-Origami ku-Google
Faka i-Origami njengemtfombo lokhetsiwako futsi ema-athikili etfu atawuvela kucala kuwe ekuseseni kwa-Google naku-Top Stories.








