I-Etimad namuhla iphakatsi kwetintfo letifunwa kakhulu e-Saudi Arabia, futsi sizatfu lusito lolusha: emabhizinisi emkhakha lozimele netinhlangano letingenzi inzuzo nyalo angacela ku-inthanethi nge-Etimad kutsi akhokhe ngetinkhokhelo tinhlawulo tahulumende letibhaliswe ngawo enkundleni ye-Efaa. Lokubalulekile kumnikati: sikhungo lesinike inhlawulo sibuketa sicelo ngemalanga langu-10, futsi Litiko leTetimali lenta sincumo ngemalanga langu-14, cishe emalanga langu-24 sewonkhe. Kodvwa lelilungelo lelivumela tinkhokhelo liphela kungakadluli ngu-1 Janabari 2027, cishe emaviki langu-7 kusukela namuhla, ngaphandle kwekutsi lelulwe nobe umtsetfo lomusha weMali yeMbuso ucale kusebenta kucala. Lokulukhuni akusilo lifomu, kodvwa yimininingwane yetimali lotawucelwa yona.
Yini lesishintjile ku-Etimad kuleliviki
Sikhungo Savelonkhe Setinhlelo Temitfombo yaHulumende simemetele kutsi lusito lwekucela tinkhokhelo tetinhlawulo selulungile ku-Etimad kumabhizinisi lazimele nakutinhlangano letingenzi inzuzo, futsi lufaka emacala labhaliswe tikhungo tahulumende ngelibhizinisi ku-Efaa, ngekusho kweliphephandzaba i-Al-Eqtisad mhla tinge-9 Lweti 2026. Ngekusho kwe-Sada Tabuk, lecaphuna umhlahlandlela welusito:
- Libhizinisi likhetsa licala linye nobe lamanyenti labhalisiwe, bese kukhombiswa inani lonkhe lelikweletwako.
- Liphakamisa sikhatsi sekukhokha, futsi luhlelo lubala ngeligesi inani lenkhokhelo ngaphambi kwekutsi sicelo setfulwe ngalokusemtsetfweni.
- Sikhungo sahulumende lesinike inhlawulo sibuketa sicelo, bese sitfunyelwa eLitikweni leTetimali kutsi lihlolisise simo setimali selibhizinisi nelikhono lalo lekukhokha ngaphambi kwesincumo sekugcina.
- Umhlahlandlela awubeki inani lelincane nobe lelikhulu letinhlawulo letifanelekile, futsi awubeki umkhawulo welinani letinkhokhelo.
Sisekelo semtsetfo: Sincumo 105 sitsini ncamashi
Lolusito akusiso sinyatselo lesimi sodvwa. Kusebentisa ngeligesi Sincumo seMkhandlu weMangcongcoshe sinombolo 105 sangemhla wa-22/01/1448 nge-Hijri kanye neSimemetelo seNkhosi sinombolo M/44 sangemhla wa-28/01/1448, kokubili kwashicilelwa ephephandzabeni lelisemtsetfweni i-Umm Al-Qura mhla tinge-24 Kholwane 2026. Umbhalo losemtsetfweni utsi:
- Lilungelo lelikhetsekile: njengalokuhlukile kuTigaba 20 na 22 temtsetfo weMali yeMbuso, tinhlawulo letikweletwa Umbuso ngemabhizinisi lazimele netinhlangano letingenzi inzuzo tingakhokhwa ngetinkhokhelo ngekwemitsetfo levunywe nguNgcongcoshe weTetimali.
- Inchubo: libhizinisi liletsa sicelo esikhungweni lesinike inhlawulo, lesisifundzisisako bese sitfumela imiphumela yaso eLitikweni leTetimali ngemalanga langu-10; Litiko lenta sincumo ngemalanga langu-14 kusukela nasifika.
- Litfuba lesibili: libhizinisi lingacela nangabe sicelo lesendlulile singazange semukelwe ngaphambi kwekutsi sincumo sicale kusebenta.
- Sikhatsi: kusebenta kusukela lilanga lelilandzela kuphela kwemalanga langu-14 kusukela kushicilelwa, futsi kuphela kungakadluli ngu-1 Janabari 2027, nobe nakucala kusebenta umtsetfo lohlongotwako weMali yeMbuso nemitsetfo yawo, kuye ngekutsi ngukuphi lokufika kucala.
- Kwenta kube ngeligesi: sincumo sanika Sikhungo saseSaudi seMininingwane neBuhlakani Lobentiwe (SDAIA) kanye neSikhungo Savelonkhe Setinhlelo Temitfombo yaHulumende, ngekusebentisana neLitiko leTetimali, umsebenti wekwenta ticelo tetinkhokhelo tetikweletu teMbuso tisebente ngeligesi ngetinkundla tavelonkhe ngemalanga langu-45. Lusito lolusekhona nyalo ku-Etimad ngumphumela waleso sigaba.
Emaphepha etimali: lapha emabhizinisi lamanyenti ayaphatseka
Sincumo sihlanganisa kuvunywa nelikhono lelibhizinisi lekukhokha, ngako umhlahlandlela welusito, njengoba kubikwe yi-Sada Tabuk, ucela imininingwane yetimali neyasebhange: libito lelibhange, sikhatsi se-statement, inani lalo lonkhe lalifakiwe, imali lesele ekugcineni, imibiko yetimali nobe incwadzi letsi ayikho, umbiko we-SIMAH wetikweletu, emarekhodi ebantfu lokweletwa bona kwebhizinisi, kanye nebufakazi betibopho tetimali netetivumelwano lesekhona.
Libhizinisi lelibhala ema-akhawunti alo emabhukwini lahlakatekile nobe emashidini e-Excel langavumelani nebhange litawuchitsa emalanga labutsa letinombolo, futsi lingaletsa tinombolo letiphikisanako letentakalisa sicelo. Libhizinisi lelivala ema-akhawunti njalo ngenyanga ohlelweni lwetekubalwa kwemali lolufaniswe nebhange lingakhipha lokunyenti kwalemininingwane ngelihora linye. Umehluko awusiwo wetebuchwepheshe kuphela: kumayelana nekwetsembeka kwesicelo sakho embikwesikhungo lesihlola likhono lakho lekukhokha.
Ngaphambi kwekucela: yati kutsi yini lebhaliswe ngawe ku-Efaa
Emabhizinisi lamanyenti atfola licala kuphela nangabe lusito lumisiwe nobe kuvuselela kubhaliswa kwehluleka. Litiko leTetimali lichaza ekhasini lalo lekukhokha emacala ahulumende labhaliswe ngemabhizinisi kutsi i-Efaa ikhombisa onkhe emacala lakhishwe tikhungo tahulumende, njengemacala etemvelo, ebuhwebi, etimoto kanye nebunikati bemcabango; kutsi kufuna kwentiwa ngenombolo yekubhaliswa kwebhizinisi nobe inombolo yesikhungo; kutsi lusito lumahhala; kutsi kukhokha kwentiwa nge-SADAD, mada nobe likhadi lesikweletu; nekutsi lucingo lwelusito ngu-19990.
- Beka sisebenti sinye kutsi sihlole i-Efaa njalo ngenyanga, bese ubhala onkhe emacala kanye nelusuku nesikhungo lesiwakhiphile.
- Hlukanisa lotawuphikisana nako kulokwemukelako: tinkhokhelo tetemali lotayikhokha ngempela.
- Khumbula kutsi umhlahlandlela we-Etimad weticelo tekukhululwa netetinkhokhelo utsi akukwati kwentiwa sicelo sesikweletu lesesinesinye sicelo lesisebentako, ngako ungaphindzi ticelo.
Umbono we-Origami
Lokumangalisako akusito tinkhokhelo ngekwato, kodvwa yindlela: sincumo lesakhishwa ngaKholwane, umyalo wekutsi senteke ngeligesi ngetinkundla tavelonkhe ngemalanga langu-45, futsi sifika ebhizinisini njengelifomu le-inthanethi lelibala inkhokhelo ngalokwalo. Hulumende nyalo usebentelana nemabhizinisi ngemininingwane, uhlola likhono lekukhokha nge-statement yasebhange nangembiko we-SIMAH, hhayi ngencwadzi lechaza simo.
Ngako sibona kutsi kulungiselela lolusito naloletako kucala ngekhatsi ebhizinisini: ema-akhawunti lavalwa njalo ngenyanga, ema-statement asebhange lafaniswe, kanye nerekhodi lelicacile letibopho. Libhizinisi lelinalemininingwane ilungile lisebentisa lonkhe lusito lolusha lwahulumende ngemalanga lambalwa; lelingenayo liphutsa emalanga ekugcina. Nangabe ufuna kwati kutsi ucale kuphi kuhlela imininingwane yenkampani yakho, nguloko lesikwentako etinsitakalweni te-Origami.
Sifinyeto: yini lokufanele uyente kuleliviki
- Ngena ku-Efaa ngenombolo yekubhaliswa kwebhizinisi bese utfola luhlu lwemacala labhaliswe ngelibhizinisi lakho nenani lawo lonkhe.
- Lungisa ema-statement asebhange nemibiko yetimali yakamuva lekhona, bese ucela umbiko we-SIMAH wetikweletu welibhizinisi lakho.
- Faka sicelo nge-Etimad masinyane: inchubo lesemtsetfweni itsatsa emalanga langafika ku-24, futsi lilungelo liphela kungakadluli ngu-1 Janabari 2027.
- Nangabe sicelo lesendlulile salahlwa ngaphambi kwekutsi sincumo sicale kusebenta, umbhalo ukuvumela kutsi uphindze ucele.
Imitfombo
- Liphephandzaba lelisemtsetfweni i-Umm Al-Qura: Sincumo seMkhandlu weMangcongcoshe sinombolo 105 lesivumela tinkhokhelo tetinhlawulo teMbuso kumabhizinisi lazimele netinhlangano letingenzi inzuzo (ngesi-Arabhu) — umbhalo, tikhatsi, sikhatsi sekusebenta nesigaba sekwenta ngeligesi, 24 Kholwane 2026.
- Liphephandzaba lelisemtsetfweni i-Umm Al-Qura: Simemetelo seNkhosi sinombolo M/44 (ngesi-Arabhu) — simemetelo lesivuma sincumo nesikhatsi saso.
- Litiko leTetimali: kukhokha emacala ahulumende labhaliswe ngemabhizinisi (ngesi-Arabhu) — tinhlobo temacala ku-Efaa netinyatselo tekufuna nekukhokha.
- Etimad: umhlahlandlela wemsebentisi wekucela kukhululwa, tinkhokhelo nobe kuhlela kabusha (ngesi-Arabhu) — imitsetfo yeticelo tetinkhokhelo ekuphatseni tikweletu, Indlovana 2024.
- Al-Eqtisad: I-Etimad ivumela tinkhokhelo temacala emabhizinisi lazimele netinhlangano letingenzi inzuzo (ngesi-Arabhu) — simemetelo seSikhungo Savelonkhe Setinhlelo Temitfombo yaHulumende, 9 Lweti 2026.
- Sada Tabuk: I-Etimad ivumela emabhizinisi kukhokha ngetinkhokhelo tinhlawulo tahulumende letibhaliswe ku-Efaa (ngesi-Arabhu) — tinyatselo nemaphepha ngekwemhlahlandlela welusito, 8 Lweti 2026.
Imibuto lejwayelekile
Ngiyikhokha njani ngetinkhokhelo inhlawulo yahulumende lenikwe libhizinisi lami?
Ngena ku-Etimad, ukhetse emacala labhaliswe ngelibhizinisi lakho ku-Efaa, uphakamise sikhatsi sekukhokha kute luhlelo lubale inkhokhelo, bese uletsa sicelo kanye nemininingwane yakho yetimali. Sikhungo lesinike inhlawulo sisibuketa ngemalanga langu-10, Litiko leTetimali lenta sincumo ngemalanga langu-14.
Litfuba lekukhokha tinhlawulo tahulumende ngetinkhokhelo liphela nini?
Sincumo seMkhandlu weMangcongcoshe sinombolo 105 sitsi lelilungelo liphela kungakadluli ngu-1 Janabari 2027, nobe nakucala kusebenta umtsetfo lomusha weMali yeMbuso nemitsetfo yawo, kuye ngekutsi ngukuphi lokufika kucala.
Ngumaphi emaphepha ladzingeka esicelweni setinkhokhelo?
Ngekusho kwemaphephandzaba lacaphuna umhlahlandlela welusito: imininingwane ne-statement ye-akhawunti yasebhange, inani lalo lonkhe lalifakiwe kanye nemali lesele ekugcineni, imibiko yetimali nobe incwadzi letsi ayikho, umbiko we-SIMAH wetikweletu, kanye nebufakazi betibopho tetimali netetivumelwano lesekhona.
Sicelo sami lesendlulile setinkhokhelo salahlwa. Ngingaphindze ngicele yini?
Yebo. Sincumo sivumela libhizinisi kutsi licele nangabe sicelo lesendlulile singazange semukelwe ngaphambi kwekutsi sincumo sicale kusebenta.







