Kulendzaba
Imphendvulo lecondzile kucala: i-programmable logic controller (PLC) libhokisi lelincane lelivula ngempela liphampu, livale i-valve futsi likhalise i-alamu embonini noma endzaweni yakho. Kusukela ekupheleni kwaKholwane 2026, bahlaseli basebentise kabi tona leto tintfo — letivuleleke ngco ku-inthanethi yemphakatsi — etinkampanini temanti okungenani etifundzeni letingu-12 taseMelika. Bashintja i-logic yekusebenta lengekhatsi kuto, bacisha ema-alamu netinchubo tekucisha ngekuphepha, futsi bashintja emaphasiwedi nemakheli enethiwekhi kwaze kwaba ngulapho bo-opharetha balahlekelwa kungena emishinini yabo. Umtselela bewungasiwo emafayela lavutjiwe, kepha bekukulahleka kwemandla emanti, tikhukhula kanye netimboni letaphocelelwa kusebenta ngesandla. Nangabe uphatse umugca wekukhicita noma sakhiwo lesinemasistimu ekulawula, umbuto lofanele uwuphendvule lamuhla ulula futsi ucondzile: sikhona yini silawuli sakho lesisinye lesifinyeleleka ku-inthanethi yemphakatsi?
Kwentekeni ngempela
Sikhungo Sekuvikeleka kwe-Cyber Nekuvikeleka Kwengcalasizinda saseMelika (CISA), i-FBI kanye letinye tinhlangano tahulumende wase-Melika bakhipha secwayiso lesihlanganyelwe lesinenombolo AA26-097A, lesashicilelwa kucala mhla ti-7 Mabasa 2026 sabuye savuselelwa mhla ti-22 Kholwane 2026. Lokuvuselelwa bekungasiko kwekuhlobisa nje: kwengeta tiyalo tekutfola lushintjo lolunelunya ngekhatsi kwema-module ekhodi laphindvwa asetjentiswe etinhlelweni te-PLC te-Rockwell Automation, futsi kwandisa bubanti behadiwe lehlaselwako kute kufakwe tintfo te-Schneider Electric, Siemens nalabanye bakhiciti. Mhla ti-30 Kholwane 2026 i-CISA yashicilela secwayiso lesehlukile lesinxusa ligatja lemanti nemanti langcolile kutsi livikele itheknoloji yalo yekusebenta kulomsebenti lohlasela ema-PLC ngco.
Lendlela ifanelwe kunakwa ngoba ingakahlakaniphi, futsi ayifaki sitsetse lesibitako se-zero-day. Umhlaseli utfola silawuli lesivulekile ku-inthanethi, bese usebentisa i-software yebunjiniyela lesemtsetfweni — leyo software lesetjentiswa ngunjiniyela wakho — kute alandze lifayela lephrojekthi futsi ahlele i-ladder logic lengekhatsi kulo. Kusukela lapho uphatsa kabi ema-Add-On Instructions kute acishe kucisha ngekuphepha nema-alamu, futsi ente emanga kuloko lokukhonjiswa tikrini te-HMI ne-SCADA, kute opharetha abone kufundza lokujwayelekile ngalokuphelele kantsi lithange noma umugca wenta lokunye ngalokuphelele. Ekugcineni ushintja emaphasiwedi nemakheli e-IP etintfweni bese afaka insita ye-SSH lelula ku-modem yendzawo kute agcine kungena kukhona nangemuva kwekucala kabusha. Kulandzelana kubalulekile: emanga lakhonjiswako eta ngaphambi kwemonakalo, nguloko lokwenta kutsi bo-opharetha labanyenti babone sekwephuzile.
Bukhulu busitjela lokusele. EMinnesota kuphela, emasistimu emanti emiphakatsi langetulu kwa-30 abikwa kutsi ahlaselwa, futsi lomsebenti wandza waya kuletinye tifundza, kufaka ekhatsi iMichigan, iNew Jersey, iGeorgia neSouth Dakota. Lokuveta kakhulu kunelinani bekusitatimende semcondzisi webambeli we-CISA ngeNgci 2026: licembu belisolo litfola tilawuli letivulekile ku-inthanethi tingenalo nalinye liphasiwedi, noma tisenaliphasiwedi lalibekwe efektri. Umlayeto wakhe kuleligatja bewunemisho lemibili kuphela: susani itheknoloji yenu yekusebenta ku-inthanethi, futsi nibeke liphasiwedi.
Kungani loku kubalulekile nangabe uphatse indzawo eSaudi Arabia
Ngoba yihadiwe lefanako, bakhiciti labafanako nemkhuba lofanako. Tilawuli te-Rockwell, Siemens ne-Schneider tihamba imigca yekukhicita, timboni tekuhlanta emanti, emaphampu etakhiwo, ema-chiller nemasistimu ekuphatsa takhiwo (BMS) eMbusweni njengoba kwenteka kuyo yonkhe indzawo. Futsi umkhuba lowavula umnyango kuleto tehlakalo ukhona yonkhe indzawo: lokhontrakthi lofakako ucela kungena ukhashane kute akhone kukusita ngekushesha, kuvulwa i-port ku-router yendzawo noma kufakwe i-modem yeselula lesimele yodvwa, bese lelilungiselelo lesikhashana liyakhohlakala libe ngulelihlala iminyaka leminyenti. Kute lolibhalako, kute lolihlolako, futsi alikaze livele kunoma nguluphi luhlu lwe-IT — ngoba nje akusilo le-IT.
Nguloko kanye lokwenta Siphatsimandla Savelonkhe Sekuvikeleka kwe-Cyber saseSaudi Arabia (NCA) sikhiphe Tilawuli Tekuvikeleka kwe-Cyber Tetheknoloji Yekusebenta (OTCC-1:2022). Tibhekise etindzaweni temboni letibucayi etinhlanganweni tahulumende netangasese, futsi tibeka lizinga lekuvikela lelincane kakhulu lelidzingekako emasistimu ekulawula temboni. Lomculu uta nelithuluzi lekuhlola kulandzela kanye nelithuluzi lekuhlela tindzawo ngetigaba kute kutfolakale kutsi indzawo letsite ibucayi kangakanani. Nangabe usebenta etimanti, emandleni, ekukhiciteni noma ekuphatseni tindzawo, leti tilawuli akusiko kufundza lokutikhetselwa, futsi lelagagasi lalehlobo likunika sizatfu sekusebenta sekusondzeta luhlelo lwakho lwekusebentisa esikhundleni sekulubuyisela emuva.
Sikhala sangempela: i-IT ngumhlaba munye, i-OT ngulomunye
Tinhlangano letinyenti tisondzela kuvikeleka kwetheknoloji yekusebenta ngengcondvo ye-IT yasehhovisi, futsi lena yinkinga lesisekelo. Emhlabeni we-IT, intfo yakho yekucala kugcina imininingwane iyimfihlo, ufaka ema-patch njalo ngenyanga, futsi uvula kabusha i-server ebusuku ngaphandle kwebuhlungu lobukhulu. Emhlabeni we-OT, intfo yekucala kuchubeka nekuphepha; silawuli singasebenta iminyaka lelishumi singakavuselelwa ngoba kusimisa kusho kumisa kukhicita, luhlelo lwaso lwekusebenta ludzala ngenhloso yekwakhiwa kwalo, futsi ema-protocol lesikhuluma ngawo abhalwa ngesikhatsi lebekucatjangwa kutsi inethiwekhi ihlukaniswe ngempela — ngako-ke akanako kucinisekisa noma kubetela nakancane.
Umphumela kutsi emathuluzi lajwayelekile awakusiti lapha: i-antivirus esiteshini se-HMI ingamisa kukhicita, futsi kuhlola butsakatsaka lokujwayelekile kungawisa silawuli lesibucayi. Lokusebentako yi-architecture: hlukanisa emanethiwekhi, lawula lindzawo linye lekuwela emkhatsini wawo, futsi wente konkhe lokuphuma emhlabeni wekusebenta kuya emhlabeni webhizinisi kube ngulokufundvwa kuphela.
Tinyatselo letisikhombisa letifanele titsatfwe kuleliviki
- Bhala luhlu lwaloko lokuvuleleke ngempela. Cela luhlu lwawo onkhe ema-IP emphakatsi lahlobene netindzawo takho, nayo yonkhe i-modem yeselula lefakwe egumbini lekulawula. Lolo luhlu luvame kuba lude kunaloko lokulindzele, futsi lunetintfo kute namunye elicenjini le-IT latiko.
- Vala kungena lokucondzile. Kute silawuli noma i-HMI lokufanele sifinyeleleke ku-inthanethi yemphakatsi. Kungena ukhashane kwendlula nge-VPN noma nge-gateway lengumlamuli, kunekucinisekisa ngetindlela letinyenti nemvume lenesikhatsi lesilinganiselwe levulwa nangabe idzingeka bese ivalwa ngemuva kwaloko.
- Shintja onkhe emaphasiwedi lazenzakalelako. Yebo, leseluleko sidzala futsi siyacedza emandla — kepha nguyo kanye intfo bacwaningi labasolo bayitfola ivuleke bekeleke etindzaweni tangempela lamuhla.
- Hlukanisa emanethiwekhi. Inethiwekhi yasehhovisi nenethiwekhi yekukhicita akumele kube yinethiwekhi yinye lesicaba. Ithrafikhi lehamba emkhatsini wato yendlula endzaweni yinye lelawulwako nalebhekwako.
- Beka liswishi lemodi ku-Run. Liswishi lelinesikhiye lelisesilawulini livimba kulandzwa kwe-logic ukhashane. Kulungisa lokulula nalokusebentako lokungabiti lutfo.
- Gcina ikhophi lengekho ku-inthanethi ye-logic nekuhlelwa kwetilawuli. Nangabe i-logic ishintjiwe noma liphasiwedi lishintjiwe, ikhophi letsenjwako ngumehluko emkhatsini wekuvuseleleka emahoreni nekuvuseleleka emalangeni.
- Bhekisisa lushintjo, hhayi kungena ngelucindzi kuphela. Secwayiso lesibalulekile lapha akusiso sekutsi "kunegciwane", kepha ngulesitsi "i-logic esilawulini lesingunombolo 7 ishintjile ngabo-2:40 ekuseni futsi kute ithikithi lekunakekela lelivuliwe". Catsanisa i-logic lesebentako nesisekelo lesivunyiwe ngelihlelo bese ubhala umehluko.
Loku kungena kuphi kumaphrojekthi ekwenta tintfo kube yidijithali lowakhako
Yonkhe iphrojekthi yekwenta imboni, sitolo noma indzawo kube yidijithali iletsa sicelo lesifanako: sifuna i-dashboard lekhombisa kusebenta kwemugca ngco, kanye nesatiso ocingweni nangabe liphampu lima. Lesicelo sifanele ngalokuphelele; ingoti ivela endleleni lesisetjentiswa ngayo. Indlela lesheshako kuhlanganisa lisistimu le-cloud ngco nenethiwekhi yekulawula, noma kuvula i-port kute likhone kufundza kuyo — futsi nguloko kanye lokugucula luchungechunge lwetehlakalo lolufana nalolu kusuka etindzabeni tangaphandle kube sehlakalo endzaweni yakho.
Indlela lefanele ibita emalanga lambalwa nje lengetiwe: i-gateway yedatha emkhatsini lefundza emhlabeni wekusebenta kepha ingakaze ibhale kuwo, indlela yinye yekugeleta kwedatha kusuka ekukhiciteni kuya etulu kuma-dashboard ebhizinisi, bunjalo lobehlukile kuko konkhe kuhlanganisa nemalungelo lamancane kakhulu lekungasebenta ngawo, kanye nerekhodi lelingeke liphatfwe kabi lato tonkhe tiyalo letehla kusuka elisistimu lebhizinisi kuya ensimini yekukhicita. Nasakha emasistimu ekusebenta, etitolo nekunakekela e-Origami, lokuhlukanisa akusiyo intfo yekuvikeleka lefakwa ekugcineni — kusincumo se-architecture lesentiwa ngelilanga lekucala, ngoba kukufaka ngemuva kusho kwakha kabusha kuhlanganisa kusukela ekucaleni.
Sifundvo lesisebentako lesivela kulelagagasi lalehlobo akusiko kutsi itheknoloji yekusebenta iyingoti. Kutsi iminyango yayo levulwa kakhulu futsi ilula kakhulu: intfo lekhohliwe ku-inthanethi, liphasiwedi lelitenzakalelako, kanye nekungena kwesikhashana kwalokhontrakthi lokwaba ngulokuhlala ngekuthula. Leti tintfo letintsatfu tivalwa ngesincumo sebaphatsi nemsebenti weliviki linye, hhayi ngesabelomali lesingakajwayeleki.
Imitfombo
- CISA — secwayiso lesihlanganyelwe AA26-097A mayelana nekusetjentiswa kabi kwema-programmable logic controller kuyo yonkhe ingcalasizinda lebalulekile (lesashicilelwa mhla ti-7 Mabasa 2026, savuselelwa mhla ti-22 Kholwane 2026).
- CISA — secwayiso sangamhla ti-30 Kholwane 2026 lesinxusa ligatja lemanti nemanti langcolile kutsi livikele itheknoloji yalo yekusebenta.
- Siphatsimandla Savelonkhe Sekuvikeleka kwe-Cyber (NCA) — Tilawuli Tekuvikeleka kwe-Cyber Tetheknoloji Yekusebenta (OTCC-1:2022), nemculu lophelele lotfolakala njenge-PDF.
- FBI — secwayiso mayelana nebahlaseli be-cyber labahlasela ema-PLC lavuleleke ku-inthanethi eligatjeni lemanti nemanti langcolile.
Imibuto lejwayelekile
Yini i-PLC futsi kungani seyibe ngumgomo wekuhlaselwa?
Kuyintfo lencane lesebentisa imishini yakho ngekwenyama: ivula liphampu, ivala i-valve futsi ikhalisa i-alamu nangabe umkhawulo wedlulwa. Seyibe ngumgomo ngoba kuyifinyelela kunika umhlaseli umtselela wenyama locondzile, hhayi nje idatha kuphela, futsi ngoba leminyenti yato ihleti ku-inthanethi ingavikelekile ngenca yemalungiselelo emandzala ekunakekela.
Indzawo yami akusiyo imboni yemanti. Loku kuyangitsinta yini?
Yebo, nangabe unemugca wekukhicita, sitolo lesibandzako, lisistimu lekuphatsa sakhiwo, noma emaphampu nemajeneretha lahanjiswa ngemasistimu ekulawula. Ihadiwe, bakhiciti kanye nendlela yekungena ukhashane kuyafana kuto tonkhe tigaba; lokwehlukile kuphela bukhulu bemonakalo nangabe kwenteka kwehluleka.
Ngusiphi sinyatselo sekucala lesisebentako lengingasicela kulicembu lami lamuhla?
Luhlu lwato tonkhe tintfo tekulawula noma ema-modem etindzaweni takho letifinyeleleka ku-inthanethi yemphakatsi, bese uvala loko kungena ukufake ngemuva kwe-VPN lenekucinisekisa ngetindlela letinyenti, futsi ushintje onkhe emaphasiwedi lazenzakalelako. Leti tinyatselo letintsatfu tivala umnyango lowangena ngawo labanyenti bahlaseli etehlakalweni ta-2026.
Tilawuli te-OTCC taseSaudi tiyangibopha yini?
Tilawuli Tekuvikeleka kwe-Cyber Tetheknoloji Yekusebenta (OTCC-1:2022) letikhishwe Siphatsimandla Savelonkhe Sekuvikeleka kwe-Cyber (NCA) tibhekise etindzaweni temboni letibucayi etinhlanganweni tahulumende netangasese, futsi tita nelithuluzi lekuhlela tindzawo ngetigaba kanye nelithuluzi lekuhlola kulandzela. Cala ngekunquma ligabane lendzawo yakho usebentisa lithuluzi lalesiPhatsimandla, ngoba nguloko lokuchaza bubanti lokufanele ubusebentise.
Landzela i-Origami ku-Google
Faka i-Origami njengemtfombo lokhetsiwako futsi ema-athikili etfu atawuvela kucala kuwe ekuseseni kwa-Google naku-Top Stories.








