I-imeyili ye-phishing lebita kakhulu letawufika enkampanini yakho ayinalo ligciwane noma lilinki lelingajwayelekile. Ibukeka njengemlayeto lojwayelekile lovela kumphakeli lomaatiko, lotsi i-akhawunti yakhe yasebhange ishintjile futsi ucela kutsi i-invoyisi lelandzelako ikhokhelwe ku-IBAN lensha. Embikweni we-FBI wetebugebengu be-inthanethi wa-2025, loluhlobo lwekukhohlisa, lolubitwa ngekutsi kukhohliswa nge-imeyili yebhizinisi (BEC), lwaletsa tikhalo letingu-24,768 nekulahlekelwa lokungu-$3,046,598,558, lokucishe kube ngu-$123,000 esikhalweni ngasinye, noma cishe SAR 461,000. Likhambi licishe libe mahhala: ungalokoti ushintje imininingwane yasebhange yalowamukelako ngenca ye-imeyili kuphela. Cinisekisa ngekushayela inombolo lesemarekhodini akho, futsi ufune kutsi umuntfu wesibili avume lenguco. (Lohlangotsi lwemvumo yetinkhokhelo sakhuluma ngalo esihlokweni setfu mayelana nekugetjengwa kwe-Binance netilawuli temvumo yetinkhokhelo.)
Ibukeka njani i-imeyili ye-phishing nga-2026
Seluleko lesidzala bekukufuna emaphutsa ekupela. Loko akusasebenti. Umbiko we-FBI utsi emathulusi ekuchatta angakhicita ngekushesha ema-imeyili lavakala asemtsetfweni lalingisa Umphatsi Lomkhulu noma letinye tikhulu tenkampani, nekutsi kukopisha livi kungasetjentiswa kucela kudluliswa kwemali. Nga-2025 i-FBI yatfola tikhalo letingetulu kwa-22,000 letikhuluma nge-artificial intelligence, nekulahlekelwa lokungetulu kwa-$893 million, futsi emabhizinisi abika kulahlekelwa lokungetulu kwa-$30 million ekukhohlisweni nge-imeyili yebhizinisi lokusebentisa i-AI.
Ngakoke hlola sicelo, hhayi kubhalwa kwaso. Timphawu tengoti letisasebenta:
- Inguco yemininingwane yasebhange, ikakhulu ngaphambi nje kwenkhokhelo lenkhulu.
- Kuphutfuma nekufihla: "khokha lamuhla", "ngisemhlanganweni, ungashayeli", "ungatjeli muntfu".
- Likheli lalotfumelako lelicishe libe ngulelilungile: luhlamvu lunye lolushintjile ku-domain, noma i-akhawunti ye-imeyili yamahhala esikhundleni se-domain yenkampani.
- Sicelo lesigwema inchubo yakho lejwayelekile: umphatsi locela umbhali wetimali ngco kutsi adlulise imali ngaphandle kwesistimu.
Tinombolo lesemuva kwalenkinga
I-Internet Crime Complaint Center ye-FBI (IC3) yatfola tikhalo letingu-1,008,597 nga-2025, nekulahlekelwa lokubikiwe lokungu-$20.877 billion, kwenyuka ngu-26% uma kucatsaniswa na-2024. I-phishing nekuticisa kwaletsa tikhalo letingu-191,561 todvwana. Tikhalo tekukhohliswa nge-imeyili yebhizinisi tenyuka kusuka ku-21,442 nga-2024 taya ku-24,768 nga-2025. Leti tikhalo letafakwa e-United States, hhayi tinombolo taseSaudi, kodvwa indlela iyafana yonkhe indzawo: sigebengu asingeni ebhange lakho, sincenga sisebenti sakho ngekwakho kutsi sitfumele imali.
Lombiko lofanako unesifundvo lesiwusito kakhulu kunoma nguliphi licembu letimali: kushesha. Nangabe labahlukunyetwe babika ngekushesha, i-Recovery Asset Team ye-FBI yasebenta nemabhange kute kumiswe timali. Etehlakalweni letingu-3,900 nga-2025 yamisa $679,013,183, lokulizinga lemphumelelo lelingu-58%. Seluleko se-FBI ngekwayo sicacile: sikhatsi sibalulekile, tsintsana nebhange lakho ngekushesha ucele kutsi kudluliswa kwemali kubuyiswe.
Tinyatselo letingu-6 letivikela inkampani yakho
- Umtsetfo wekushayela emuva kuyo yonkhe inguco yemininingwane yasebhange. Sonkhe sicelo sekushintja i-akhawunti yemphakeli, yesisebenti noma yalosebentisana naye siyacinisekiswa ngekushayela inombolo lesevele isemarekhodini akho, hhayi inombolo lese-imeyilini. Kubhale njengenchubomgomo kute kungabi khona lonemahloni ekubuta.
- Bantfu lababili kumamukeli ngamunye lomusha. Umuntfu munye ufaka i-IBAN lensha, lomunye uyivume esebentisa lenye idivayisi. Cela libhange lakho kutsi likuvule loku ku-portal yalo yemabhizinisi.
- Kucinisekisa ngetindlela letinyenti ku-imeyili. I-template ye-Email Protection Standard yeLigunya Lavelonkhe Lekuvikeleka kwe-Inthanethi laseSaudi (NCA) idzinga i-MFA ekungeneni ku-webmail nakuma-app e-imeyili eselula, nakubaphatsi be-imeyili. Lokunyenti kwekukhohliswa nge-imeyili yebhizinisi kucala ngeliphasiwedi le-imeyili lelebiwe.
- I-SPF, i-DKIM ne-DMARC ku-domain yakho. Le-template ye-NCA lefanako idzinga lamarekhodi lamatsatfu, kute lamanye ema-server akhone kwala ema-imeyili lentiba shengatsi avela ku-domain yakho. Avikela emakhasimende akho nebaphakeli kuma-imeyili lamanga ngelibito lakho.
- Kuhlunga nesecwayiso salotfumela lovela ngaphandle. Le-template ye-NCA idzinga kuvinjwa kwemilayeto lengenako lenemalinki layingoti noma imizamo ye-phishing, nekufakwa kwemilayeto lenengoti lemaphakatsi ku-quarantine. Faka sibhengeso sesecwayiso lesibonakalako kuyo yonkhe i-imeyili levela ngaphandle kwenkampani.
- Lihlelo lekusabela lelinelikhasi linye. Nangabe imali seyiphumile: shayela libhange ngekushesha ucele kubuyiswa, shintja liphasiwedi le-imeyili, hlola libhokisi le-imeyili kutsi akukho yini imitsetfo yekudlulisela lowungayakhanga, futsi uxwayise umphakeli lobekasetjentiswa libito lakhe.
Lokufanele ukufundzise basebenti bakho ngemaminitsi langu-15
Awudzingi likhosi lelidze. Fundzisa imikhuba lemitsatfu: hlola likheli leliphelele lalotfumelako, ungalokoti wente sicelo senkhokhelo lesifike nge-imeyili kuphela, futsi ubike umlayeto losolisako esikhundleni sekuwusula. Bese utfumela i-imeyili yekuhlola lengenangoti kanye ngekota ngayinye, nixoxe ngemiphumela ngaphandle kwekusola muntfu. Licembu lelibika ngekushesha libaluleke kakhulu kunelicembu lelikholwa kutsi alikaze lichofote.
Umbono we-Origami
Sibona i-phishing njengenkinga yenchubo kunekutsi ibe yinkinga yebuchwepheshe. Tihlungi te-imeyili titawuhlala tiyekela leminye imilayeto, futsi i-AI yenta ema-imeyili lamanga akholiseke kakhulu nyanga tonkhe. Lokungashintji ngumtsetfo ngekhatsi kwetistimu takho: inguco yemininingwane yasebhange kufanele ingakhoneki ngaphandle kwekucinisekisa nemvumo yesibili. Nasakha tistimu letentelwe wena tekubala timali, tekutsenga noma tetinkhokhelo, sifaka lomtsetfo ngekhatsi kwesistimu ngekwayo, kanye ne-log yayo yonkhe inguco yemininingwane yalabamukelako, kute ungancikanga enkhumbulweni yamuntfu. Nangabe ufuna kuhlolwa kwetilungiselelo te-imeyili yakho nemvumo yetinkhokhelo, tsintsana natsi noma ubuke tinsita tetfu.
Imitfombo
- FBI Internet Crime Complaint Center — 2025 IC3 Annual Report: inani lonkhe letikhalo nekulahlekelwa, tinombolo tekukhohliswa nge-imeyili yebhizinisi ne-phishing, tikhalo letihlobene ne-AI, kanye nemiphumela yekumiswa kwetimali yi-Recovery Asset Team.
- National Cybersecurity Authority (NCA) — Email Protection Standard template: tidzingo te-MFA, i-SPF, i-DKIM, i-DMARC nekuvinjwa kwemilayeto ye-phishing.
Imibuto lejwayelekile
Ngingati njani kutsi i-imeyili lecela kushintja i-akhawunti yasebhange yemphakeli ikukhohlisa?
Kanyenti awukwati kutsi ngei-imeyili ngekwayo, ngobe i-AI manje ibhala imilayeto lekholisako. Tsatsa yonkhe inguco yemininingwane yasebhange njengalesolisako kuze uyicinisekise ngekushayela inombolo yemphakeli lesevele isemarekhodini akho, hhayi inombolo lese-imeyilini.
Sitfumele imali kumkhohlisi. Yini lokufanele siyente kucala?
Shayela libhange lakho ngekushesha ucele kutsi kudluliswa kwemali kubuyiswe; kushesha kubaluleke kakhulu. Bese ushintja liphasiwedi le-imeyili, uhlole libhokisi le-imeyili kutsi akukho yini imitsetfo yekudlulisela lowungayakhanga, futsi uxwayise umphakeli lobekasetjentiswa libito lakhe.
Ingabe i-SPF, i-DKIM ne-DMARC yanele kuvimba i-phishing?
Cha. Tivimba labanye kutsi batfumele ema-imeyili lentiba shengatsi avela ku-domain yakho, ngaleyo ndlela tivikele emakhasimende akho nebaphakeli. Atikuvimbi i-domain lefanako nayo noma libhokisi le-imeyili lemphakeli lelingenwe, ngakoke umtsetfo wekushayela emuva nemvumo yebantfu lababili kusadzingeka.
Kucecesha basebenti kusasita yini nangabe i-AI ibhala ema-imeyili langenaliphutsa?
Yebo, kodvwa shintja loko lokufundzisako. Esikhundleni sekufuna emaphutsa ekupela, fundzisa basebenti kwehlulela sicelo ngekwaso: yonkhe inguco yemininingwane yasebhange, kuphutfuma, kufihla noma inkhokhelo lengaphandle kwenchubo lejwayelekile kufanele kuhlolwe futsi kubikwe.







